Hadı Rəcəbli: "Valideynlər ailə quran gənclərə qarşı diqqətli olmalı, onların mübahisələrini həll etməyə çalışmalıdırlar"

Respublikamızda son illər boşanmaların sayı artmaqdadır. Milli Məclisin Sosial Siyasət Komitəsinin sədri Hadı Rəcəbli hesab edir ki, boşanmaların səbəblərindən biri ailədəki emosional gərginlik, söz-söhbət, dedi-qodudur: "Əvvəllər ailə yalnız xəyanətə görə dağılardı. Hətta qadın sonsuz olsa belə, kişi arvadını boşamadan, yaxınlarından birinin uşağını övladlığa götürməklə problemi həll edirdi. Bəzən gəlin-qayınana, gəlin-baldız, gəlin-elti arasındakı söz-söhbətlər boşanmaya gətirib çıxarır. Ona görə də ətraf, qohum-əqraba ailənin işinə qarışmağa meyil etməkdən çəkinməlidir.
Valideynlər ailə quran gənclərə qarşı diqqətli olmalı, onların mübahisələrini həll etməyə çalışmalıdırlar. Amma boşanmaların artmasının digər səbəbləri də var. Bəzən kişilər pis vərdişlərə (narkomaniya, alkoqolizm) meyil edərək ailələrinin dağılmasına bais olurlar. İqtisadi çətinliklər, sosial-məişət problemləri də boşanmalarla nəticələnir. Əvvəllər maddi sıxıntı ailəni daha möhkəm edirdi. Ər-arvad əl-ələ verib bu sıxıntıdan qurtarmaq üçün cəhd göstərirdilər. Müharibə dövründə bizim ata-analarımız, nənə-babalarımız da bu sıxıntını çəkiblər. Amma onların birliyi, səyi bu sıxıntının öhdəsindən gəlməyə kömək edib".
Millət vəkili boşanmaların bir səbəbi kimi erkən nikahları da qeyd edir. Deyir ki, erkən nikahların çoxu uğursuz nəticələnir: "Çünki hələ nikah yaşına çatmayan cütlüklər ailə həyatına hazır olmurlar. Bu səbəbdən də belə nikahlar uzun sürmür. Son yeddi ildə Azərbaycanda boşanma hallarının sayı iki dəfə artıb. Əvvəl bu hal 5 faiz idisə, hazırda 10 faiz olub".
Psixoloq Dəyanət Rzayev hesab edir ki, boşanmaların sayının artması nkah münasibətlərinin özünü doğrultmaması ilə bağlıdır: "Cəmiyyətdə təbəqələşmə gedir, varlı və kasıb ailələr yaranır. Sovet dövründə hamı eyni sosial vəziyyətdə yaşayırdı, amma indi belə deyil. İkinci səbəb isə ailələrdə konfliktlər, münaqişələrin çoxalmasıdır. Boşanmalarda seksual problemlərin və xəyanət amilinin də böyük rolu var. Məişət problemləri, ümidsizlik də bu səbəblərə daxildir. Məsələn, orta əməkhaqqı 500-600 manat təşkil edən ailə, bu maaşla neçə ilə ev ala bilər? Bir çox hallarda isə evlilik, sadəcə, evlənmək xatirinə edilir. Məsələn, valideynlər düşünür ki, oğlum evlənməli, qızım ərə getməlidir. Və ya ərə getməsəm mənə nə deyərlər? Valideynlər özlərini xoşbəxt etmək üçün də uşaqlarını evləndirirlər. Ailələrdə problem yarananda isə hamı kənara çəkilir".
Psixoloq Azad İsazadənin qənaətinə görə, boşanma mənfi hal kimi qəbul olunmamalıdır: "Boşanma bəzən böyük faciələrdən çıxış yoludur. Boşanma pis olsa, ona nə din, nə də qanun yol verməzdi. Bütün ömrü boyu zorakılığa məruz qalmaqdansa, buna dözüm göstərməkdənsə, boşanma daha yaxşıdır. Amma bunun bəzən mentalitetə uyğun olmadığı bildirilir. Belə ki, cəmiyyətdə uzun müddət belə bir fikir yaranıb ki, əgər qız ərə gedibsə, həmin evdən ancaq meyiti çıxa bilər. Amma bu fikir o qədər də düzgün deyil. Əgər iki nəfərin bir yerdə yaşaması mümkün deyilsə, çıxış yolu boşanmadır".
H. Rəcəbli isə hesab edir ki, İdeal ailə qismində televiziyalarda müğənnilərin göstərilməsi yaxşı hal deyil. Örnək və nümunəvi ailələr təbliğ etmək istəyiriksə, kəndlərə üz tutmalıyıq. Bakı urbanizasiyanın mərkəzidir və burada adəti qorumaq çətindir.
Problemin qarşısının alınması yollarından biri kimi, boşanma ilə bağlı prosedurların çətinləşdirilməsinə gəldikdə isə, A.İsazadə bunu müsbət qarşılayır: "Boşanma ilə bağlı müddətin artırılmasına ehtiyac var. Bəzən üç ay müddətində hətta təcrübəli psixoloqlar da tərəflər arasında olan narazılıqları dəf edə bilmirlər. Həmin müddətdə isə artıq məhkəmə tərəfdən tərəflərin nikahı pozulur. Bir müddət keçdikdən sonra isə emosiyalar soyuyur, narazılıqlar aradan qalxır və tərəflər boşanmalarına peşman olurlar".

çap üçün verisya