Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev
(avqustun 30-da) ... Sinqapur şəhərində keçirilən yeniyetmələrin I olimpiya oyunlarında Azərbaycan Respublikasının idmançıları və onların məşqçiləri üçün ən yüksək nəticələrə görə mükafatların müəyyən edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. … Sinqapurda keçirilən yeniyetmələrin I yay olimpiya oyunlarında iştirak etmiş idmançıları və mütəxəssisləri qəbul etmişdir.
(avqustun 31-də) … Müqəddəs Ramazan ayı münasibətilə müsəlman ölkələrinin Azərbaycandakı səfirlərini və diplomatik nümayəndəliklərinin rəhbərlərini qəbul etmişdir.
(sentyabrın 1-də) … və xanımı Mehriban Əliyeva Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının təntənəli açılış mərasimində iştirak etmişlər.
(sentyabrın 2-də) … və xanımı Mehriban Əliyevanın adından ölkəmizə rəsmi səfərə gələn Rusiya Federasiyasının Prezidenti Dmitri Medvedevin və xanımı Svetlana Medvedevanın şərəfinə "Gülüstan" sarayında rəsmi ziyafət təşkil edilmişdir.
(sentyabrın 3-də) … və Rusiyanın dövlət başçısı Dmitri Medvedevin görüşündə Azərbaycan və Rusiya arasında dövlət sərhəddi, təbii qazın alqı-satqısı və Samur çayı ilə bağlı sənədlər imzalanmışdır. … və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev mətbuat konfransında bəyanatla çıxış etmişlər.
Nazirliyin Baş Məşğulluq İdarəsinin rəisi Anar Bədəlbəylinin sözlərinə görə, bəzi müəssisələrə böhranın təsir etməsi faktları da danılmazdır: "Amma bu o demək deyil ki, Azərbaycanda bütün obyektlər qlobal maliyyə böhranından əziyyət çəkir. Hökumətin böhrana qarşı həyata keçirdiyi tədbirlər müsbət təsirini artıq göstərməkdədir. Məsələn, əgər bəzi müəssisələr böhran nəticəsində fəaliyyətini dayandırırsa, onun əvəzində ölkənin başqa yerlərində digər müəssisələr fəaliyyətə başlayır". A.Bədəlbəylinin fikrincə, dünyada qlobal maliyyə böhranının olmasına baxmayaraq, Baş Məşğulluq İdarəsinə işlə bağlı müraciət edənlərin sayında artım qeydə alınmayıb. Əksinə, idarəyə müraciət edən işsizlərin sayı azalmaqdadır. 2008-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu ilin 3 ayı ərzində idarəyə muraciət edənlərin sayı 3-7 faiz azalıb. Müraciət edənlərə müavinətlərin təyin olunması prosesində isə nə azalma, nə də çoxalma yoxdur. Baş Məşğulluq İdarəsindən həmçinin bildirildi ki, may ayının sonlarından etibarən Azərbaycanda əmək yarmarkalarının keçirilməsinə start veriləcək: "Əmək yarmarkaları ölkə vətəndaşlarının işədüzəlməsində böyük rol oynayır. Yarmarkalar vasitəsilə məşğulluq tapanların sayı nəzərəçarpacaq dərəcədədir. İl ərzində ölkə üzrə işədüzəlmələrin təxminən 30 faizi əmək yarmarkalarının payına düşür. Əmək yarmarkalarında işəgötürənləri ixtisas üzrə dəvət edirik və işsiz adamın məşğulluğuna şərait yaradırıq. Bu prosesdə gənclərə və tələbələrə üstünlük verilir". Qurum rəsmisi onu da əlavə etdi ki, ölkəmizdə artıq iki təlim-tədris mərkəzi yaradılıb: "2007-ci ilin may ayında Bakıda, 2008-ci ilin may ayında isə Göyçayda təlim-tədris mərkəzi fəaliyyətə başlayıb. Bu mərkəzlərdə peşə hazırlığı, ixtisasartırma kursları açılıb. Kursların proqramları Təhsil Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənib. 2008-ci ildə isə tədris mərkəzləri üçün yeni avadanlıqlar da alınıb. Bu ilin sonuna kimi Dünya Bankının dəstəyi ilə daha 3 mərkəz yaratmağı planlaşdırırıq. Həmin mərkəzlərdən biri Naxçıvan şəhərində olacaq. Gələn ilin sonuna kimi daha 5 tədris mərkəzinin yaradılması nəzərdə tutulub". Məlumat üçün bildirək ki, Baş Məşğulluq İdarəsi rəsmi olaraq qeydiyyatdan keçən 52 min müəssisənin 38 minini qeydiyyata alıb. İdarə hazırda fəaliyyətdə olan müəssisələrdən illik hesabat alır və daimi olaraq həmin qurumlarda vakant yerlərin siyahısını aparır. Mart ayının sonuna olan məlumata görə, həmin müəssisələr üzrə 10 min 700-dən artıq vakant yer var. Bunun 3000-dən çoxu isə Bakıdadır. İdarə rəisinin sözlərinə görə, son vaxtlar ölkədə bəzi müəssisələrdə baş verən ixtisarlar yalnız qlobal maliyyə böhranı ilə əlaqədar deyil: "Həmin müəssisələrdə baş verən proseslər əsasən qurumun fəaliyyətində yaranan problemlərlə bağlıdır. Həmin müəssisələrdə baş verən ixtisarlar təkcə bu il qeydə alınmayıb. Məsələn, "Azərikimya" şirkətində ixtisarların olması ilə bağlı məlumatlar yayılıb. Bu proses həmin müəssisədə ötən il də baş vermişdi. "Azərikimya" 2008-ci ildə də bir müddət fəaliyyətini dayandırdı, sonra yenidən işə başladı. Bu, dünyada gedən proseslərlə əlaqədardır. Yalnız Azərbaycanda deyil, dünya ölkələrində də qlobal maliyyə böhranı olduğu üçün müvafiq strukturlar bu cür ixtisarlara və digər hallara ciddi diqqət yetirir". Onu da öyrəndik ki, müəssisələrin işçiləri ödənişsiz məzuniyyətə göndərməsi məsələsi işçi ilə işəgötürən arasında bağlanan əmək müqaviləsinin şərtlərilə tənzimlənir. Müsahibimin sözlərinə görə, məzuniyyətə göndərilmə prosesində ödənişin olub-olmaması əmək müqaviləsindən asılıdır. İşəgötürən əmək müqaviləsinin şərtlərinə müvafiq olaraq işçini məzuniyyətə göndərir. Əmək müqaviləsində məzuniyyət zamanı işçiyə ödəniş nəzərdə tutulmadığı halda. işəgötürən həmin şəxsə ödəniş edə bilməz.
Ali məktəblərin birində laborant işləyirəm. 4 yaşlı qızım var. Ana-bala hər ikimiz xroniki xəstəyik. Mənə düşən ödənişsiz məzuniyyətlər barədə məlumat verməyinizi xahiş edirəm.
Elza HƏSƏNOVA, Samux rayonu.
- Əmək Məcəlləsinin 128-130-cu maddələrinə əsasən, qohumluq borcunun yerinə yetirilməsi ilə bağlı ailə, məişət və başqa sosial məsələləri təxirə salmadan həll etmək, təhsil almaq, yaradıcı elmi işlə məşğul olmaq üçün, habelə yaşına, fizioloji keyfiyyətlərinə görə işdən ayrılmaq zərurəti olduqda işçinin ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etmək hüququ vardır. Ödənişsiz məzuniyyətlər bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hallarda işçilərin xahişi və ya tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə verilir. İşəgötürənlə işçinin qarşılıqlı razılığına əsasən, həmçinin kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan hallarda, o cümlədən əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilən şərtlərlə işçilərə müddəti altı aydan çox olmayaraq tərəflərin mülahizəsinə əsasən müəyyən edilən ödənişsiz məzuniyyət verilə bilər. İşçilərin xahişi ilə bir iş ilində aşağıdakı hallarda və müddətdə ödənişsiz məzuniyyətlər verilir: həkim məsləhət komissiyasının rəyi əsasında xroniki xəstəliyə tutulmuş uşağı olan valideynlərdən birinə, yaxud ailənin uşağa bilavasitə qulluq edən digər üzvünə - uşaq dörd yaşına çatanadək; əlillik qrupundan və səbəbindən asılı olmayaraq əlillərə, sağlamlıq imkanları məhdud olan 18 yaşınadək işçilərə - bir təqvim ayınadək; qazanılmış immunçatışmazlığı sindromu (AİDS) xəstəliyinə tutulmuş və ya insanın immunçatışmazlığı virusu (HİV) ilə yoluxmuş uşaq böyüdən, həmçinin sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşağı olan valideynlərə - 14 təqvim gününədək; ailənin xəstə üzvünə qulluq edən qohumlardan birinə - səhiyyə müəssisəsinin rəyi ilə 14 təqvim gününədək; sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqları olan işçilərə - 14 təqvim gününədək; ailə, məişət və başqa sosial məsələləri həll etmək üçün işçilərə -7 təqvim gününədək. Bu ödənişsiz məzuniyyətlər Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan minimum məzuniyyətlərdir. Eyni zamanda əmək müqaviləsində nəzərdə tutulduğu halda, hər iki tərəfin razılığı (işçinin və işəgötürənin) və ya Kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan hallarda ödənişsiz məzuniyyətlər daha çox müddətə verilə bilər. Əmək Məcəlləsinin 245-ci maddəsinə əsasən, 14 yaşına çatmamış uşağı, yaxud sağlamlıq imkanları məhdud uşağı olan, habelə tibbi rəy əsasında xəstə ailə üzvünə qulluq edən qadınların xahişi ilə işəgötürən onlara işlənmiş vaxta mütənasib əməkhaqqı ödənilən natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi müəyyən etməlidir. Bu halda qadının gündəlik və ya həftəlik iş vaxtının müddəti tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir. Həm özünüz və həm də uşağınız xroniki xəstə olduğu üçün ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etməklə bərabər Əmək Məcəlləsinin 245-ci maddəsində nəzərdə tutulan işlənmiş vaxta mütənasib əməkhaqqı ödənilən natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi hüququndan istifadə etməyiniz daha düzgündür. Belə olan halda siz həm işəgötürənə ziyan vurmamaqla əmək funksiyalarınızı yerinə yetirmiş olursunuz və eyni zamanda xəstəliyin müalicəsi ilə əlaqədar müəyyən vaxt qazanmış olursunuz.
Nazirliyin Baş Məşğulluq İdarəsinin rəisi Anar Bədəlbəylinin sözlərinə görə, bəzi müəssisələrə böhranın təsir etməsi faktları da danılmazdır: "Amma bu o demək deyil ki, Azərbaycanda bütün obyektlər qlobal maliyyə böhranından əziyyət çəkir. Hökumətin böhrana qarşı həyata keçirdiyi tədbirlər müsbət təsirini artıq göstərməkdədir. Məsələn, əgər bəzi müəssisələr böhran nəticəsində fəaliyyətini dayandırırsa, onun əvəzində ölkənin başqa yerlərində digər müəssisələr fəaliyyətə başlayır".