Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev
(avqustun 30-da) ... Sinqapur şəhərində keçirilən yeniyetmələrin I olimpiya oyunlarında Azərbaycan Respublikasının idmançıları və onların məşqçiləri üçün ən yüksək nəticələrə görə mükafatların müəyyən edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. … Sinqapurda keçirilən yeniyetmələrin I yay olimpiya oyunlarında iştirak etmiş idmançıları və mütəxəssisləri qəbul etmişdir.
(avqustun 31-də) … Müqəddəs Ramazan ayı münasibətilə müsəlman ölkələrinin Azərbaycandakı səfirlərini və diplomatik nümayəndəliklərinin rəhbərlərini qəbul etmişdir.
(sentyabrın 1-də) … və xanımı Mehriban Əliyeva Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının təntənəli açılış mərasimində iştirak etmişlər.
(sentyabrın 2-də) … və xanımı Mehriban Əliyevanın adından ölkəmizə rəsmi səfərə gələn Rusiya Federasiyasının Prezidenti Dmitri Medvedevin və xanımı Svetlana Medvedevanın şərəfinə "Gülüstan" sarayında rəsmi ziyafət təşkil edilmişdir.
(sentyabrın 3-də) … və Rusiyanın dövlət başçısı Dmitri Medvedevin görüşündə Azərbaycan və Rusiya arasında dövlət sərhəddi, təbii qazın alqı-satqısı və Samur çayı ilə bağlı sənədlər imzalanmışdır. … və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev mətbuat konfransında bəyanatla çıxış etmişlər.
2008-ci il dünya iqtisadiyyatı üçün yaxşı nəticələr vəd etmir. Bu il 2007-ci ildə başlayan qlobal iqtisadi problemlərin bir qədər də gərginləşməsi ilə müşayiət olunacaq. Dünyanın aparıcı dövlətlərinin üzləşdiyi mənfi tendensiyaların daha da kəskinləşəcəyini proqnozlaşdıran ekspertlər buna əsasən neft və qaz bazarındakı gərginliklərin təsir göstərəcəyini güman edirlər. Ümumdünya İqtisadi Forumunun yeni hazırladığı hesabatda bildirilir ki, 2008-ci ildə dünyanın inkişaf etmiş dövlətləri ən yüksək iqtisadi və siyasi risklərlə üzləşməli olacaq. Ümumdünya İqtisadi Forumunun hesabatında gözlənilən risklər iqtisadi, geosiyasi, təbii, sosial və texnoloji elementlər üzrə xüsusi qruplara ayrılıb. 2008-ci ildə dünya ölkələrini gözləyən əsas təhlükələr yenə də maliyyə böhranı, neft məhsullarının bahalaşması və bunun fonunda ərzaq mallarının qiymət artımı ilə bağlı ola bilər. Artıq Beynəlxalq Enerji Agentliyi ilə OPEK-in apardığı danışıqlar da səmərə vermir və təşkilatın iqtisadçıları ötən gün yeni açıqlamalarında bu il "qara qızıl"ın bir barelinin qiymətinin görünməmiş dərəcədə fantastik göstəriciyə - 200 dollara çatacağını bildiriblər. Onların qənaətinə görə, bu tendensiya iqtisadi baxımdan orta inkişafa malik ölkələrdən daha çox, inkişafına görə ilk onluğa daxil olan dövlətlərin iqtisadiyyatına daha çox zərbə vuracaq. Hesablamalara görə, hazırda dünya neft bazarında 2 milyard tondan çox neft satılır. Neftin bahalaşma tendensiyasına təsir göstərən amillər sırasında ABŞ-ın apardığı məntiqsiz siyasətin də başlıca faktor olması istisna edilmir. Belə ki, İrana qarşı sanksiyalar və superdövlətin Tehranı təcrid siyasəti vəziyyəti ABŞ-ın dünya iqtisadiyyatında və maliyyə bazarlarında böyük itkilərlə qarşılaşmasına gətirib çıxarıb. İranın OPEK-də güc mərkəzlərindən biri olması və dünya bazarının 40 faizini neftlə təmin edən bu təşkilatın İslam həmrəyliyi nümayiş etdirməsi Amerikanın həm ərzaq, həm də maliyyə bazarlarında nüfuzunun aşağı düşməsi ilə nəticələnib. Dünya üzrə neft ixracının demək olar üçdə iki hissəsinə OPEK nəzarət edir. Mütəxəssislər hesab edir ki, yaxın gələcəkdə OPEK-in dünya neft bazarına nəzarəti daha da güclənəcək. Türkiyə ilə ABŞ-ın münasibətlərində ötən ilin sonlarında yaranan gərginlik də neft bazarındakı vəziyyətə təsirsiz ötüşməyib. Bununla yanaşı, Venesuela, Qətər və digər anti-Amerika mövqeyə malik dövlətlərin ABŞ-ın dünya hegemonluğunun qarşılığında iqtisadi vasitə kimi neft amilindən yararlanması qlobal iqtisadi təhlükələrin artmasını sürətləndirir. Dünya iqtisadiyyatında baş verən mənfi tendensiyalara Rusiyanın apardığı "çirkin siyasət" də təsirsiz ötüşməyəcək. Bu ölkənin yeni ilin ilk günlərindən qazı n qiymətini yenidən qaldırması Avropa ölkələrinin yanacaq problemini bir qədər də gərginləşdirib. Xatırladaq ki, Rusiya Litvaya, Latviyaya, Ukraynaya, Moldovaya, Rumıniyaya və digər ölkələrə qazın 2 dəfə bahalaşmasına dair xəbərdarlıq edib. Məsələ ondadır ki, əksəriyyəti Avropa Birliyinin üzvü olan bu dövlətlərə qarşı bu cür siyasətin yürüdülməsi Rusiyanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə qarşı planlarının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir. İqtisadçıların fikrincə, neft və qazın qiymətlərinin dünya bazarında bahalaşması təkcə bu il dünya iqtisadiyyatına 250 milyard - 1 trilyon dollar ziyan vuracaq. Beynəlxalq İqtisadi Forumunun hesabatını tərtib edən ekspertlər 2008-ci ildə neftin 100 dollardan 200 dollaradək yüksəlməsinin ciddi şəkildə ərzaq və məişət məhsullarının bahalaşmasına təkan verəcəyini də güman edirlər. Avropanın əksər ölkəsində xammal və avadanlıqların qiymətləri yüksələcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, ərzaq mallarından ən çox taxıl, şəkər çuğunduru, yağ, süd məhsulları bahalaşmaya məruz qalacaq. İş ondadır ki, bəzi iri şirkətlər neftin bahalaşmasından sonra taxıl və şəkər çuğundurundan yanacaq almaq üçün sənaye məqsədi ilə istifadə etməyə başlayıb. Həmin məhsullardan alınan yeni yanacaq növü - bioetalon istehsalı neftdən xeyli ucuz başa gəlir. Bioetalonun istehsalı təxminən 35-40 dollara başa gəlir. Taxıl və şəkər çuğundurunun bioetalon istehsalına yönəldilməsi insanların qida rasionu üçün nəzərdə tutulan bu strateji məhsulların azalmasına, nəticədə qiymətlərin artmasına və inflyasiyanın dərinləşməsinə səbəb olacaq. Ərzaq çatışmazlığı 21-ci əsrin ən böyük təhlükəsi kimi qiymətləndirilir. Bu riskin artması insanların yaşayış səviyyəsini çətinləşdirəcək. Hesabat müəllifləri belə qənaətdədirlər ki, ərzaq probleminin kəskinləşməsi əhalinin həyat səviyyəsinin pisləşməsinə, yoxsulluğun artmasına, hətta aclıqdan insan ölümlərinə gətirib çıxaracaq. Hesablamalara görə, 2008-ci ildə 1 milyon insan ərzaq ehtiyacından ölümə düçar olacaq. Neftin bahalaşması həmçinin ABŞ dollarının ucuzlaşması, qiymətli metalların, xüsusilə də qızılın qiymətinin kəskin şəkildə artmasına təsir göstərəcək. Qızılın bir unsiyası (330 qramı) 1000 dolları ötəcək. Hətta ağ qızılın 1 unsiyasının qiyməti rekord səviyyəyə - 2000 dollara çatacaq.
Ali məktəblərin birində laborant işləyirəm. 4 yaşlı qızım var. Ana-bala hər ikimiz xroniki xəstəyik. Mənə düşən ödənişsiz məzuniyyətlər barədə məlumat verməyinizi xahiş edirəm.
Elza HƏSƏNOVA, Samux rayonu.
- Əmək Məcəlləsinin 128-130-cu maddələrinə əsasən, qohumluq borcunun yerinə yetirilməsi ilə bağlı ailə, məişət və başqa sosial məsələləri təxirə salmadan həll etmək, təhsil almaq, yaradıcı elmi işlə məşğul olmaq üçün, habelə yaşına, fizioloji keyfiyyətlərinə görə işdən ayrılmaq zərurəti olduqda işçinin ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etmək hüququ vardır. Ödənişsiz məzuniyyətlər bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hallarda işçilərin xahişi və ya tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə verilir. İşəgötürənlə işçinin qarşılıqlı razılığına əsasən, həmçinin kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan hallarda, o cümlədən əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilən şərtlərlə işçilərə müddəti altı aydan çox olmayaraq tərəflərin mülahizəsinə əsasən müəyyən edilən ödənişsiz məzuniyyət verilə bilər. İşçilərin xahişi ilə bir iş ilində aşağıdakı hallarda və müddətdə ödənişsiz məzuniyyətlər verilir: həkim məsləhət komissiyasının rəyi əsasında xroniki xəstəliyə tutulmuş uşağı olan valideynlərdən birinə, yaxud ailənin uşağa bilavasitə qulluq edən digər üzvünə - uşaq dörd yaşına çatanadək; əlillik qrupundan və səbəbindən asılı olmayaraq əlillərə, sağlamlıq imkanları məhdud olan 18 yaşınadək işçilərə - bir təqvim ayınadək; qazanılmış immunçatışmazlığı sindromu (AİDS) xəstəliyinə tutulmuş və ya insanın immunçatışmazlığı virusu (HİV) ilə yoluxmuş uşaq böyüdən, həmçinin sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşağı olan valideynlərə - 14 təqvim gününədək; ailənin xəstə üzvünə qulluq edən qohumlardan birinə - səhiyyə müəssisəsinin rəyi ilə 14 təqvim gününədək; sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqları olan işçilərə - 14 təqvim gününədək; ailə, məişət və başqa sosial məsələləri həll etmək üçün işçilərə -7 təqvim gününədək. Bu ödənişsiz məzuniyyətlər Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan minimum məzuniyyətlərdir. Eyni zamanda əmək müqaviləsində nəzərdə tutulduğu halda, hər iki tərəfin razılığı (işçinin və işəgötürənin) və ya Kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan hallarda ödənişsiz məzuniyyətlər daha çox müddətə verilə bilər. Əmək Məcəlləsinin 245-ci maddəsinə əsasən, 14 yaşına çatmamış uşağı, yaxud sağlamlıq imkanları məhdud uşağı olan, habelə tibbi rəy əsasında xəstə ailə üzvünə qulluq edən qadınların xahişi ilə işəgötürən onlara işlənmiş vaxta mütənasib əməkhaqqı ödənilən natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi müəyyən etməlidir. Bu halda qadının gündəlik və ya həftəlik iş vaxtının müddəti tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir. Həm özünüz və həm də uşağınız xroniki xəstə olduğu üçün ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etməklə bərabər Əmək Məcəlləsinin 245-ci maddəsində nəzərdə tutulan işlənmiş vaxta mütənasib əməkhaqqı ödənilən natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi hüququndan istifadə etməyiniz daha düzgündür. Belə olan halda siz həm işəgötürənə ziyan vurmamaqla əmək funksiyalarınızı yerinə yetirmiş olursunuz və eyni zamanda xəstəliyin müalicəsi ilə əlaqədar müəyyən vaxt qazanmış olursunuz.
2008-Cİ İLDƏ İQTİSADİ BÖHRAN 1 MİLYON İNSANIN ACLIQDAN ÖLÜMÜNƏ SƏBƏB OLACAQ
2008-ci il dünya iqtisadiyyatı üçün yaxşı nəticələr vəd etmir. Bu il 2007-ci ildə başlayan qlobal iqtisadi problemlərin bir qədər də gərginləşməsi ilə müşayiət olunacaq. Dünyanın aparıcı dövlətlərinin üzləşdiyi mənfi tendensiyaların daha da kəskinləşəcəyini proqnozlaşdıran ekspertlər buna əsasən neft və qaz bazarındakı gərginliklərin təsir göstərəcəyini güman edirlər.