Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev
(avqustun 30-da) ... Sinqapur şəhərində keçirilən yeniyetmələrin I olimpiya oyunlarında Azərbaycan Respublikasının idmançıları və onların məşqçiləri üçün ən yüksək nəticələrə görə mükafatların müəyyən edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır. … Sinqapurda keçirilən yeniyetmələrin I yay olimpiya oyunlarında iştirak etmiş idmançıları və mütəxəssisləri qəbul etmişdir.
(avqustun 31-də) … Müqəddəs Ramazan ayı münasibətilə müsəlman ölkələrinin Azərbaycandakı səfirlərini və diplomatik nümayəndəliklərinin rəhbərlərini qəbul etmişdir.
(sentyabrın 1-də) … və xanımı Mehriban Əliyeva Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının təntənəli açılış mərasimində iştirak etmişlər.
(sentyabrın 2-də) … və xanımı Mehriban Əliyevanın adından ölkəmizə rəsmi səfərə gələn Rusiya Federasiyasının Prezidenti Dmitri Medvedevin və xanımı Svetlana Medvedevanın şərəfinə "Gülüstan" sarayında rəsmi ziyafət təşkil edilmişdir.
(sentyabrın 3-də) … və Rusiyanın dövlət başçısı Dmitri Medvedevin görüşündə Azərbaycan və Rusiya arasında dövlət sərhəddi, təbii qazın alqı-satqısı və Samur çayı ilə bağlı sənədlər imzalanmışdır. … və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev mətbuat konfransında bəyanatla çıxış etmişlər.
Məsələyə münasibət bildirən Milli Məclisin Sosial Siyasət daimi Komissiyasının üzvü, millət vəkili Musa Quliyev əhaliyə pulsuz tibbi xidmətin göstərilməsi və səhiyyə sahəsində bu kimi problemlərin qarşısının alınması üçün ilk növbədə icbari tibbi sığortanın tətbiqini vacib sayır: "İcbari tibbi sığorta işlədikcə həkimlərin xəstələrdən asılılığı aradan qalxacaq. Eyni zamanda xəstə və həkim arasında subyektiv münasibətlərə son qoyulacaq. Çünki sığorta olunan şəxs müayinə olunmaq üçün istədiyi klinikanı seçə biləcək və yüksək səviyyəli tibbi xidmət alacaq. Digər tərəfdən həkimlərin maaşları o səviyyəyə çatdırılmalıdır ki, onlar xəstələrdən maddi baxımdan asılı olmasınlar. Mərkəzi Kliniki Xəstəxananın və Neftçilər Xəstəxanasının bu sahədə gözəl numunəsi var. Həmin xəstəxanalar, o cümlədən bir neçə özəl klinikada həkim və xəstə arasında ödəniş məsələsi yığışdırılıb. Klinikaya rəsmi ödəniş aparıldıqdan sonra xəstələr yüksək səviyyədə tibbi xidmət ala bilir". M.Quliyevin qənaətinə görə, ödənişli tibbi xidmətdən imtina vaxtından əvvəl atılan addım olub: "Nümayişkaranə şəkildə ödənişli tibbi xidmətdən imtina lazım deyildi. Çünki həkimlərin əməkhaqqısının indiki səviyyəsində bu addım ancaq neqativ halların artmasına səbəb olacaqdı. Nəzərə almaq lazımdır ki, inzibati metodlarla bu məsələləri həll etmək mümkün deyil. Sovet dövründə də həkimlərə az maaş verildiyi üçün onların rüşvət almasının qarşısını almaq mümkün olmayıb. Həkimlərin xəstələrdən pul alması o zamanadək davam edəcək ki, onlar öz zəhmətinin müqabilində lazımi əməkhaqqını alsın. Həkim çəkdiyi zəhmət müqabilində kifayət qədər əməkhaqqı almalıdır. Onun üçün fərqi yoxdur ki, həmin əməkhaqqını ona dövlət, özəl klinikanın rəhbəri, yoxsa xəstə verəcək". İqtisadçı Vüqar Bayramov isə səhiyyə sistemində neqativ halların qarşısının alınması üçün köklü islahatların aparılmasına ehtiyac olduğunu bildirir: "Hazırda səhiyyə işçilərinin orta aylıq əməkhaqqı 100 manatdan da aşağıdır. Amma bu həmin sahədə qeyri-leqal ödəmələrin aparılmasına haqq qazandırmır. Dünya Bankının açıqlamasına görə, Azərbaycanda səhiyyənin maliyyələşdirilməsinin 70 faizi "stolaltı ödənişlər"dir. Yəni xəstələrdan alınan pullar səhiyyə sahəsində çalışanların əsas gəlir mənbəyidir. Buna görə də səhiyyə sahəsinə dövlət tərəfindən ayrılan vəsaitlər bataqlığa axıdılan suya bənzəyir. 2000-ci illə müqayisədə səhiyyə sahəsinə ayrılan vəsait 2006-cı ildə 4 dəfə, 2007-ci ildə 6 dəfə, 2008-ci ildə isə 8 dəfə artıb. Həmin xərclərin 70 faizinin əməkhaqqının ödənilməsinə yönəldilməsinə baxmayaraq, bu sahədə problemlərin həllinə yardımçı ola bilməyib. Buna görə də səhiyyə sistemində köklü islahatlar aparılmalıdır".
Ali məktəblərin birində laborant işləyirəm. 4 yaşlı qızım var. Ana-bala hər ikimiz xroniki xəstəyik. Mənə düşən ödənişsiz məzuniyyətlər barədə məlumat verməyinizi xahiş edirəm.
Elza HƏSƏNOVA, Samux rayonu.
- Əmək Məcəlləsinin 128-130-cu maddələrinə əsasən, qohumluq borcunun yerinə yetirilməsi ilə bağlı ailə, məişət və başqa sosial məsələləri təxirə salmadan həll etmək, təhsil almaq, yaradıcı elmi işlə məşğul olmaq üçün, habelə yaşına, fizioloji keyfiyyətlərinə görə işdən ayrılmaq zərurəti olduqda işçinin ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etmək hüququ vardır. Ödənişsiz məzuniyyətlər bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş hallarda işçilərin xahişi və ya tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə verilir. İşəgötürənlə işçinin qarşılıqlı razılığına əsasən, həmçinin kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan hallarda, o cümlədən əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilən şərtlərlə işçilərə müddəti altı aydan çox olmayaraq tərəflərin mülahizəsinə əsasən müəyyən edilən ödənişsiz məzuniyyət verilə bilər. İşçilərin xahişi ilə bir iş ilində aşağıdakı hallarda və müddətdə ödənişsiz məzuniyyətlər verilir: həkim məsləhət komissiyasının rəyi əsasında xroniki xəstəliyə tutulmuş uşağı olan valideynlərdən birinə, yaxud ailənin uşağa bilavasitə qulluq edən digər üzvünə - uşaq dörd yaşına çatanadək; əlillik qrupundan və səbəbindən asılı olmayaraq əlillərə, sağlamlıq imkanları məhdud olan 18 yaşınadək işçilərə - bir təqvim ayınadək; qazanılmış immunçatışmazlığı sindromu (AİDS) xəstəliyinə tutulmuş və ya insanın immunçatışmazlığı virusu (HİV) ilə yoluxmuş uşaq böyüdən, həmçinin sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşağı olan valideynlərə - 14 təqvim gününədək; ailənin xəstə üzvünə qulluq edən qohumlardan birinə - səhiyyə müəssisəsinin rəyi ilə 14 təqvim gününədək; sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqları olan işçilərə - 14 təqvim gününədək; ailə, məişət və başqa sosial məsələləri həll etmək üçün işçilərə -7 təqvim gününədək. Bu ödənişsiz məzuniyyətlər Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan minimum məzuniyyətlərdir. Eyni zamanda əmək müqaviləsində nəzərdə tutulduğu halda, hər iki tərəfin razılığı (işçinin və işəgötürənin) və ya Kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulan hallarda ödənişsiz məzuniyyətlər daha çox müddətə verilə bilər. Əmək Məcəlləsinin 245-ci maddəsinə əsasən, 14 yaşına çatmamış uşağı, yaxud sağlamlıq imkanları məhdud uşağı olan, habelə tibbi rəy əsasında xəstə ailə üzvünə qulluq edən qadınların xahişi ilə işəgötürən onlara işlənmiş vaxta mütənasib əməkhaqqı ödənilən natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi müəyyən etməlidir. Bu halda qadının gündəlik və ya həftəlik iş vaxtının müddəti tərəflərin razılığı ilə müəyyən edilir. Həm özünüz və həm də uşağınız xroniki xəstə olduğu üçün ödənişsiz məzuniyyətlərdən istifadə etməklə bərabər Əmək Məcəlləsinin 245-ci maddəsində nəzərdə tutulan işlənmiş vaxta mütənasib əməkhaqqı ödənilən natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi hüququndan istifadə etməyiniz daha düzgündür. Belə olan halda siz həm işəgötürənə ziyan vurmamaqla əmək funksiyalarınızı yerinə yetirmiş olursunuz və eyni zamanda xəstəliyin müalicəsi ilə əlaqədar müəyyən vaxt qazanmış olursunuz.
Məsələyə münasibət bildirən Milli Məclisin Sosial Siyasət daimi Komissiyasının üzvü, millət vəkili Musa Quliyev əhaliyə pulsuz tibbi xidmətin göstərilməsi və səhiyyə sahəsində bu kimi problemlərin qarşısının alınması üçün ilk növbədə icbari tibbi sığortanın tətbiqini vacib sayır: "İcbari tibbi sığorta işlədikcə həkimlərin xəstələrdən asılılığı aradan qalxacaq. Eyni zamanda xəstə və həkim arasında subyektiv münasibətlərə son qoyulacaq. Çünki sığorta olunan şəxs müayinə olunmaq üçün istədiyi klinikanı seçə biləcək və yüksək səviyyəli tibbi xidmət alacaq. Digər tərəfdən həkimlərin maaşları o səviyyəyə çatdırılmalıdır ki, onlar xəstələrdən maddi baxımdan asılı olmasınlar. Mərkəzi Kliniki Xəstəxananın və Neftçilər Xəstəxanasının bu sahədə gözəl numunəsi var. Həmin xəstəxanalar, o cümlədən bir neçə özəl klinikada həkim və xəstə arasında ödəniş məsələsi yığışdırılıb. Klinikaya rəsmi ödəniş aparıldıqdan sonra xəstələr yüksək səviyyədə tibbi xidmət ala bilir".